Trong lĩnh vực trắc địa, máy thu tín hiệu vệ tinh GNSS đóng vai trò then chốt, mang lại độ chính xác cao cho các dự án khảo sát, xây dựng, quy hoạch và nhiều ứng dụng khác. Để đảm bảo thiết bị luôn hoạt động với hiệu suất tối ưu và cung cấp dữ liệu đáng tin cậy, việc hiệu chuẩn máy định vị GNSS định kỳ là một quy trình không thể thiếu. Bài viết này sẽ đi sâu vào tầm quan trọng và quy trình hiệu chuẩn RTK nói riêng và máy thu GNSS nói chung, từ mục đích, phạm vi, đến các bước kỹ thuật chi tiết.
Quy trình hiệu chuẩn này đưa ra các quy định thống nhất cho việc thực hiện công việc hiệu chuẩn máy thu tín hiệu vệ tinh GNSS nhằm đảm bảo tính chính xác và tạo sự tin cậy đối với khách hàng.
Quy định quy trình hiệu chuẩn máy định vị GNSS cho các máy thu tín hiệu vệ tinh GNSS đo động thời gian thực RTK (loại máy có 2 tần số trở lên) có độ chính xác:
Horizontal/Mặt bằng: 8mm + 1ppm RMS
Vertical/Độ cao: 15mm + 1ppm RMS
Kiểm tra bên ngoài
Kiểm tra kỹ thuật
Kiểm tra đo lường và hiệu chuẩn
Ước lượng độ không đảm bảo đo
a) Thiết bị chuẩn
Máy toàn đạc điện tử Leica TCA2003 Đo góc: 0,5″
Đo cạnh: (1 + 1ppm.D)mm
Máy thủy bình tự đông Wild Na2
Hai mia chuẩn Inva Zuxeng
Máy đo nhiệt độ, áp suất và độ ẩm Extech SD 700.
Nhiệt độ: Phạm vi đo 0 ⁰C ÷ 50 ⁰C, độ phân giải 0,1 ⁰C.
Độ ẩm: Phạm vi đo 10 %RH ÷ 90 %RH, độ phân giải 1 %RH.
- Áp suất: Phạm vi đo 7,5 mmHg ÷ 825 mmHg, độ phân giải 0,1 mmHg.
b) Thiết bị hỗ trợ
Leica Micrometer GPM3
Hệ thống ống trực chuẩn colimator W420-8 có khoảng cách ngắm 420m, độ phân giải 20″/1mm được bố trí để đo góc ngang và góc đứng.
Hệ thống mốc chuẩn: hai mốc R1 và R2 đặt cách nhau khoảng 20m để đặt Rover. Một mốc B để đặt trạm Base.
Đế định tâm máy, chân máy, kẹp gương và gương mini Leica
Khi tiến hành hiệu chuẩn phải đảm bảo các điều kiện sau đây:
Không bị rung động, chấn động làm ảnh hưởng tới quá trình đo.
Nhiệt độ và độ ẩm trong quá trình hiệu chuẩn phù hợp với điều kiện làm việc của máy thu tín hiệu vệ tinh GNSS cần hiệu chuẩn.
Trước khi tiến hành hiệu chuẩn, máy thu tín hiệu vệ tinh GNSS phải để ổn định thời gian ít nhất 1 giờ.
Quy trình hiệu chuẩn máy định vị GNSS được thực hiện theo các bước chính sau, đảm bảo sự kiểm tra toàn diện và độ chính xác tối ưu:
Kiểm tra tổng thể thiết bị về tình trạng vật lý (không hư hại, đầy đủ thông tin sản phẩm) và chức năng cơ học cơ bản (ốc cân, nguồn điện).
Đảm bảo độ chính xác của bộ phận cân bằng và định tâm của đế máy, bao gồm kiểm tra bọt thủy tròn, ống bọt thủy dài và trục ngắm của bộ phận dọi tâm để đảm bảo thiết bị được đặt cân bằng và chính xác trên mốc.
Đây là phần cốt lõi của quy trình, bao gồm:
Xác định cạnh chuẩn R1 và R2: Sử dụng máy toàn đạc điện tử Leica TCA 2003 để xác định chính xác khoảng cách giữa hai mốc chuẩn.
Xác định chênh cao chuẩn giữa R1 và R2: Sử dụng máy thủy bình Wild Na2 để đo chênh cao giữa hai mốc chuẩn.

Hiệu chuẩn máy thu tín hiệu GNSS: Tiến hành đo đạc trên các mốc chuẩn R1 và R2 bằng máy thu GNSS cần hiệu chuẩn. Có thể sử dụng phương pháp kết nối radio (Base-Rover) hoặc phương pháp trạm CORS, thực hiện nhiều chu kỳ và vòng đo để thu thập dữ liệu tọa độ phẳng (x,y,h) và chênh cao.
Tính toán: Thực hiện các phép tính để xác định giá trị trung bình, số dư, độ lệch chuẩn cho cả cạnh chuẩn, chênh cao chuẩn và dữ liệu từ máy GNSS.
Dựa trên các giá trị đã tính toán, đánh giá sai số khoảng cách và chênh cao của máy GNSS so với các giá trị chuẩn. So sánh độ lệch chuẩn ISO của máy với độ chính xác do nhà sản xuất công bố. Nếu các chỉ số này thỏa mãn điều kiện quy định, máy được xác định là đạt yêu cầu kỹ thuật đo lường.
Xác định và tính toán các thành phần độ không đảm bảo đo cho cạnh chuẩn, chênh cao chuẩn và riêng cho máy thu tín hiệu vệ tinh GNSS theo cả phương ngang và phương đứng, bao gồm các yếu tố từ thiết bị chuẩn, kết quả quan trắc, sai số định tâm, bọt thủy, đến yếu tố môi trường và chuyển đổi hệ tọa độ.
Việc hiệu chuẩn máy định vị GNSS định kỳ là vô cùng quan trọng, giúp đảm bảo độ chính xác của dữ liệu đo đạc, phát hiện sớm các lỗi tiềm ẩn và tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật. Dù bạn sử dụng và bảo quản thiết bị tốt đến đâu, các yếu tố khách quan và hao mòn theo thời gian vẫn có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của máy. Chu kỳ hiệu chuẩn RTK và máy thu tín hiệu vệ tinh GNSS được khuyến nghị là 12 tháng một lần.
Để đảm bảo quy trình hiệu chuẩn máy định vị GNSS được thực hiện chuyên nghiệp và chính xác nhất, bạn nên tìm đến các trung tâm kiểm định – hiệu chuẩn có uy tín, được công nhận theo các tiêu chuẩn quốc tế.
Trung tâm kiểm định - Hiệu chuẩn DakCom - VILAS 1562 là một trong những đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực này tại Việt Nam. Được công nhận bởi Văn phòng Công nhận Chất lượng (BoA) theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025:2017, DakCom VILAS 1562 sở hữu đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại và quy trình kiểm định đạt chuẩn quốc tế. Chúng tôi cam kết mang lại dịch vụ hiệu chuẩn máy thu tín hiệu vệ tinh GNSS tốt nhất, giúp thiết bị của bạn luôn hoạt động với hiệu suất và độ chính xác tối ưu, đảm bảo thành công cho mọi dự án.
Hãy liên hệ với Trung tâm kiểm định - Hiệu chuẩn DakCom - VILAS 1562 để được tư vấn và đặt lịch hiệu chuẩn RTK và các loại máy định vị GNSS khác ngay hôm nay!
Xem thêm Quy trình hiệu chuẩn máy toàn đạc